Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) được coi là “đường cao tốc” mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập vào thị trường EU đầy tiềm năng. Tuy nhiên, EVFTA cũng tạo ra những thách thức lớn đối với doanh nghiệp phân phối trong nước.

3 vấn đề doanh nghiệp cần chú ý về hiệp định EVFTA

Thứ nhất, chúng ta đã có những thuận lợi trong cắt giảm thuế quan. Ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU. Sau 07 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Đối với khoảng 0,3% kim ngạch xuất khẩu còn lại, EU cam kết dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan (TRQ) với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%. 

Như vậy, có thể nói gần 100% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU sẽ được xóa bỏ thuế nhập khẩu sau một lộ trình ngắn.

Thứ hai, trong các hoạt động thương mại, các doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với sức ép cạnh tranh cao. Trong khi đó, hệ thống chính sách pháp luật có thể không theo kịp biến động của thị trường. Đặc biệt, pháp luật quản lý đối với thương mại điện tử có sự chênh lệch với các nước nên cần hết sức cẩn trọng. Doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, nắm bắt và tiếp cận đầy đủ toàn diện đối với các nội dung của hiệp định EVFTA.

Thứ ba, thị trường châu Âu có đòi hỏi cao trong các lĩnh vực về chất lượng sản phẩm, hàng rào kỹ thuật, liên quan đến an toàn thực phẩm cũng như các điều kiện pháp luật cao trong vấn đề đầu tư. Vì vậy các doanh nghiệp của Việt Nam cần nghiên cứu tổ chức các chiến lược thị trường, các hoạt động sản xuất đầu tư kinh doanh để đảm bảo năng lực cạnh tranh, đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường Châu Âu.

Thời cơ và thách thức từ  EVFTA cho các Doanh nghiệp phân phối bán lẻ

Thị trường phân phối bán lẻ Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển do quy mô dân số lớn (khoảng 96 triệu người), cơ cấu dân số trẻ (60% dân số ở độ tuổi 18-50); dự báo chi tiêu hộ gia đình tăng trung bình 10,5%/năm, trong khi tỷ lệ bao phủ của hệ thống bán lẻ hiện đại thấp hơn nhiều nước trong khu vực (Việt Nam chỉ đạt 25% tổng mức bán lẻ, trong khi ở Philippines là 33%, Thái Lan là 34%, Malaysia 60%, Singapore là 90%…).

Các yếu tố thuận lợi đó đã khiến làn sóng vốn trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã đổ mạnh vào ngành bán lẻ Việt Nam. Các tập đoàn lớn kinh doanh bán lẻ lớn của nước ngoài như Lotte, Central Group, Aeon, Circle K, K Mart, Auchan, Family Mart… đã liên tục đẩy mạnh chiến lược thâm nhập và mở rộng thị trường bán lẻ tại Việt Nam.

Cũng theo Bộ Công Thương, Hiệp định EVFTA mới được Quốc hội thông qua dự báo sẽ giúp các doanh nghiệp lớn của các quốc gia thành viên EU đẩy mạnh đầu tư vào ngành phân phối, bán lẻ của Việt Nam. Ở góc độ tích cực, EVFTA sẽ thúc đẩy các nguồn vốn chất lượng cao của EU và các đối tác khác vào Việt Nam, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu và đổi mới mô hình tăng trưởng của thương mại trong nước.

Bên cạnh nhiều thuận lợi, Hiệp định EVFTA cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với Việt Nam đó là gia tăng sức ép cạnh tranh cho nền kinh tế và doanh nghiệp. Đây là thách thức về năng lực thực thi cam kết của các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp do lộ trình thực thi các cam kết mở cửa thị trường ngắn hơn so với các FTA chúng ta đã triển khai trước đây, cùng với những quy tắc, thủ tục chặt chẽ liên quan đến các lĩnh vực “thế hệ mới” như sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, phát triển bền vững, lao động… 

Việc thực thi EVFTA đòi hỏi Doanh nghiệp phải tuân thủ “luật chơi” theo tiêu chuẩn cao thì mới có thể tận dụng được những cơ hội và hạn chế được các tranh chấp kinh tế – thương mại với các đối tác.

Doanh nghiệp phân phối bán lẻ cần làm gì để cạnh tranh sòng phẳng?

EU có nhiều quy định không chỉ liên quan đến tiêu chuẩn sản phẩm mà cả đối với quy trình sản xuất ra nó. Ví dụ không được dùng hải sản đánh bắt bất hợp pháp; không được dùng gỗ khai thác từ rừng tự nhiên mà chưa được phép. Nên cắt giảm thuế xuất khẩu chỉ là lợi thế bước đầu. Nếu Doanh nghiệp vẫn đi theo quán tính cũ, sản phẩm cũ, thói quen sản xuất cũ thì sẽ còn gặp rất rất nhiều khó khăn. 

Nhiệm vụ trọng tâm tới đây mà các Doanh nghiệp phân phối cần nêu cao đó là gia tăng hàm lượng công nghệ trong cả dây chuyền sản xuất và phương pháp làm việc, đảm bảo chất lượng hàng hóa, hình thành ngay chuỗi cung ứng với sự tham gia của các Doanh nghiệp trong nước và các nước EU. 

Bình luận