Trong bối cảnh người tiêu dùng mất dần hứng thú với việc mua sắm tại các cửa hàng truyền thống, thị trường thương mại điện tử đang chớp lấy thời cơ để bước vào thời điểm phát triển mạnh. Theo thống kê, có 1.61 tỷ người trên toàn cầu mua hàng trực tuyến. Dự kiến, doanh thu bán lẻ trực tuyến trên toàn thế giới sẽ tăng từ 1.900 tỷ USD năm 2016, lên 4.060 tỷ USD năm 2020.

Thương mại điện tử phát triển sôi động

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng người tiêu dùng trên toàn cầu đang dần thay đổi thói quen mua sắm, dành nhiều thời gian và tiền bạc cho hoạt động mua hàng trực tuyến. Theo các chuyên gia thương mại, năm 2018 là thời điểm vàng của ngành thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam khi đa số người tiêu dùng đã quen dần với lĩnh vực mua sắm trực tuyến. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2018 đạt 130 tỷ đô la Mỹ, trong đó TMĐT chiếm khoảng 4 tỷ đô la (tương đương 3%). Nhìn sang các nước khu vực, trong khi TMĐT của Trung Quốc chiếm hơn 20% của tổng thị trường bán lẻ, Indonesia là 5-6%, thì con số này ở Việt Nam chỉ mới là 3%. Điều này cho thấy tiềm năng của thị trường Việt Nam còn rất lớn và sẽ có những điểm đột phá trong vòng 24 tháng tới khi các dịch vụ vận chuyển, uy tín người bán và nhận biết của người dân về TMĐT ngày càng được nâng cao.

Khi ngành bán lẻ lấn sân thương mại điện tử

Nhận định về tiềm năng của thị trường TMĐT Việt Nam, Google-Temasek cho biết Việt Nam hiện là thị trường TMĐT phát triển nhanh nhất ở khu vực Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 40% và dự kiến sẽ là thị trường lớn thứ hai khu vực vào năm 2025.

Sức hấp dẫn của thị trường bán lẻ Việt Nam khiến nhiều DN bán lẻ nước ngoài chọn Việt Nam là điểm đến. Song song đầu tư cho hệ thống bán lẻ truyền thống như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, nhiều đại gia trong ngành bán lẻ trực tuyến cũng đang tìm cơ hội tại thị trường Việt Nam. Đơn cử, Amazon đã chính thức gia nhập thị trường Việt Nam vào tháng 3/2018, bước đi đầu tiên của Amazon tại Việt Nam là chương trình hỗ trợ xuất khẩu hàng hoá cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trước Amazon, tập đoàn Alibaba (Trung Quốc) cũng liên tục “rót vốn” vào kênh mua sắm trực tuyến Lazada. Nếu như Lazada và Shopee là các tập đoàn đa quốc gia nên việc họ nắm giữ hai vị trí dẫn đầu không gây nhiều ngạc nhiên thì sự xuất hiện của Tiki, Thegioididong và Sendo là minh chứng rõ rệt cho quy mô của TMĐT Việt Nam.

Với độ bao phủ rộng khắp, mạng xã hội cũng đã trở thành một kênh bán hàng và tiếp thị mới giúp doanh nghiệp tiếp cận và tương tác nhanh chóng với số đông người dùng. Năm 2018, tỷ lệ mua hàng qua Facebook đạt 70%, tăng nhẹ so với năm 2017. Trong số những người mua sắm qua mạng xã hội, 33% mua hàng qua cả Facebook và Zalo, 37% chỉ mua hàng qua Facebook. Thương mại điện tử có nhiều triển vọng sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm 2019 khi xu hướng này đang thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp.

Khi ngành bán lẻ lấn sân thương mại điện tử

Cơ hội hay thách thức?

Trên thế giới, xu hướng các nhà bán lẻ truyền thống mở rộng đầu tư cho các kênh thương mại điện tử ngày càng mạnh mẽ. Điển hình, sau khi bị Amazon vượt qua về tăng trưởng lẫn định giá thương hiệu, Walmart tăng tốc đầu tư cho mảng thương mại điện tử. Chỉ trong khoảng 1 năm, Walmart triển khai một loạt đầu tư: mua công ty khởi nghiệp thương mại Jet, mua hãng bán đồ nội thất trực tuyến Hayneedle, mở rộng kinh doanh tạp hóa online, cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà ở một số nơi. Kết quả, doanh số thương mại điện tử của Walmart đã tăng 29%, vượt trội hơn Amazon chỉ tăng 22%. Đáng nói hơn, Walmart trở thành nhà bán lẻ trực tuyến lớn thứ hai tại Mỹ khi xét về doanh số. Ứng dụng di động của Walmart đứng trong Top 3 ứng dụng bán lẻ phổ biến nhất.

Nếu các website là nơi tạo ra doanh thu từ khách hàng thì những cửa hàng là không gian trải nghiệm, lôi kéo và giữ chân khách hàng.

Tuy vậy, nhưng có lẽ thương mại điện tử vẫn chưa thực sự lấn át và có thể thay thế kênh bán hàng trực tiếp. Bởi người tiêu dùng vẫn chưa thực sự yên tâm khi mua sắm online cho nhiều mặt hàng liên quan đến chăm sóc sắc đẹp, sức khỏe, giải trí, du lịch, nội thất, đào tạo,… Một khảo sát tại Mỹ cũng chỉ ra rằng, 85% người mua hàng muốn chạm và cảm nhận sản phẩm trước khi mua hàng.

Rõ ràng, hệ thống chuỗi siêu thị, cửa hàng vẫn rất cần thiết và quan trọng trong hoạt động bán lẻ của doanh nghiệp. Điều này lý giải tại sao nhiều doanh nghiệp trong ngành bán lẻ vẫn ra sức bành trướng quy mô số lượng cửa hàng. Thậm chí đến cả người khổng lồ về thương mại điện tử như Amazon cũng đang tìm cách trở lại thế giới thực khi mở cửa hàng sách đầu tiên vào tháng 11/2015 tại Seattle, Mỹ, còn Alibaba cũng mở cửa hàng đầu tiên tại Trung Quốc vào tháng 1/2016.

Việc mở rộng các cửa hàng làm gia tăng chi phí, giảm lợi nhuận của ngành bán lẻ. Sự xuất hiện của thương mại điện tử san lấp đi những lợi thế này của các nhà bán lẻ, ngược lại thương mại điện tử cũng cần những không gian trải nghiệm để kết nối khách hàng trung thành và thân thiết hơn. Sự kết hợp giữa online và offline là điều cần thiết cho các nhà bán lẻ ở thời điểm hiện tại.

Hiện tại Việt Nam chưa có đơn vị nào kinh doanh online nhảy lấn sân sang offline, Tiki mới đây cũng xác nhận chưa nghĩ đến vấn đề này. Nhưng ông Alban Villani tin rằng, đến một lúc nào đó, Tiki cũng như các công ty thương mại điện tử sẽ phát triển lên mức kết hợp cả online-offline như Amazon, Alibaba đang làm. Do tâm lý và thói quen của người tiêu dùng đã thay đổi nên xu hướng đa kênh, kết nối giữa bán hàng online và offline sẽ là xu hướng bán lẻ của tương lai.

Những doanh nghiệp đã xây dựng được nền tảng tốt về bán hàng online và offline sẽ không phải lo lắng, nhưng nhà bán lẻ nào chưa có sự quan tâm đúng mức cho kênh online thì cũng là điều đáng quan ngại. Thực tế, ngành thương mại điện tử ước chỉ chiếm 4-5% tổng doanh thu ngành bán lẻ từ đây đến 2020 nhưng người tiêu dùng đã và sẽ tiếp tục còn sử dụng kênh online để tìm kiếm, mua sắm sản phẩm, so sánh giá cả, đọc các nhận xét,…

Nếu các website là nơi tạo ra doanh thu từ khách hàng thì những cửa hàng thực chính là không gian trải nghiệm, lôi kéo và giữ chân khách hàng.

Tường Vy

Khi ngành bán lẻ lấn sân thương mại điện tử: Cơ hội hay thách thức?
5 (100%) 5 votes

Bình luận